ทรัพยากรชีวภาพพืช

มะหวด

ชื่อท้องถิ่น:มะหวด
ชื่อสามัญ:มะหวด
ชื่อวิทยาศาสตร์: Lepisanthes rubiginosa (Roxb.) Leenh
ชื่อวงศ์:Sapindaceae
ลักษณะวิสัย/ประเภท:ไม้ยืนต้น
ลักษณะพืช:ไม้ต้นนี้ พบขึ้นตามป่าทุกภาคของประเทศไทย ในอดีตตอนขึ้นเขาเข้าป่าจะพบเห็นมากมายจนชินตาพอๆกับต้นหว้า โดยเฉพาะในช่วงติดผลเป็นพวง ผลสุกเป็นสีม่วงเกือบดำดูสวยงามมาก รสชาติหวานปนฝาดเล็กน้อยอร่อยดี คนเดินป่านิยมเก็บเอาผลแบบหักทั้งกิ่งใส่ตะกร้าไปวางขายในตลาดตัวเมือง มีผู้ซื้อไปรับประทานอย่างกว้างขวาง และยังชอบปลูกไว้ตามหัวไร่ ปลายนา เนื่องจากต้น "มะหวด" มีอายุยืนยาว ลำต้นแข็งแรง แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มกว้างใบดก และหนาทึบให้ร่มเงาดี ชาวนานิยมนำเอาควายที่เลี้ยงไว้ไถนาไปผูกใต้โคนต้น "มะหวด" ให้เดินเล็มหญ้าเย็นสบายดี มะหวด นอกจากจะมีผลกินได้และให้ร่มเงาดีแล้ว บางส่วนของต้นยังสามารถเอาไปใช้เป็นสมุนไพรรักษาโรคได้หลายอย่างอีกด้วย โดย ในตำรายาแผนไทยโบราณระบุว่า ราก ของ "มะหวด" เป็นยาแก้ไข้ แก้พิษฝีภายใน (ต้มดื่ม) ตำพอกศีรษะแก้ไข้ ปวดศีรษะ และพอกรักษาโรคผิวหนังผื่นคัน เมล็ดกินแก้โรคไอหอบ ไข้ ปัจจุบัน ต้น "มะหวด" ตามป่าธรรมชาติพบเห็นน้อยมาก หรือบางครั้งขึ้นเขาบางลูกไม่พบเห็นเลย จึงทำให้เกิดความกลัวว่า "มะหวด" อาจสูญพันธุ์ได้ ประกอบ กับเพิ่งพบมีผู้ขยายพันธุ์ทำกิ่งตอน "มะหวด" ออกวางขายที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯเมื่อไม่นานมานี้ แต่ไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร จึงนำข้อมูลเกี่ยวกับต้น "มะหวด" เสนอในคอลัมน์เพื่อรณรงค์ให้ช่วยกัน ปลูกอนุรักษ์ ก่อนที่จะสูญ พันธุ์ลูกหลานไม่รู้จักหรือพบเห็นอีกในอนาคต มะหวด หรือ LEPISANTHES RUBIGINO-SA (ROXB.) LEENH อยู่ในวงศ์ SAPINDACEAE เป็นไม้ยืนต้น สูง 5-10 เมตร ใบประกอบขนนก ผิวใบมีขนทั้งสองด้าน ดอก เป็นช่อออกที่ปลายกิ่ง ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกเป็นสีขาว "ผล" รูปไข่ สุกเป็นสีม่วงดำ ขนาดผลเล็กกว่าลูกหว้า มี 1 เมล็ด รสชาติหวานปนฝาด ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดและตอนกิ่ง มี 2 ชนิด คือ ชนิดใบรียาว กับชนิดใบรีป้อม อย่างอื่นเหมือนกันหมด มีต้นขาย ที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ แผง "คุณลุง-คุณป้า" บริเวณโครงการ 19 ราคาสอบถามกันเองครับ.
ปริมาณที่พบ:ปานกลาง
การขยายพันธุ์:ใช้กิ่ง/ลำต้น
อธิบายวิธีการเพาะ/ขยายพันธุ์:กับเพิ่งพบมีผู้ขยายพันธุ์ทำกิ่งตอน "มะหวด" ออกวางขายที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้

ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯเมื่อไม่นานมานี้ แต่ไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร จึงนำข้อมูลเกี่ยวกับต้น "มะหวด" เสนอในคอลัมน์เพื่อรณรงค์ให้ช่วยกัน ปลูกอนุรักษ์   ก่อนที่จะสูญ พันธุ์ลูกหลานไม่รู้จักหรือพบเห็นอีกในอนาคต
การใช้ประโยชน์/ส่วนที่นำไปใช้ประโยชน์:ซางเด็ก ไอกรน ผลบำรุงกำลัง ราก นำไปผสมกับสมุนไพรชนิดอื่นต้มน้ำดื่มแก้ซาง (โรคของเด็กเล็ก มีอาการเบื่ออาหาร ซึม มีเม็ดขึ้นในปาก และคอ ลิ้นเป็นฝ้า) ตำรายาพื้นบ้านใช้ใบรองพื้น   และคลุมข้าวสำหรับทำขนมจีนเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการบูดหรือเสียได้

ปัจจุบัน ต้น "มะหวด" ตามป่าธรรมชาติพบเห็นน้อยมาก หรือบางครั้งขึ้นเขาบางลูกไม่พบเห็นเลย จึงทำให้เกิดความกลัวว่า "มะหวด" อาจสูญพันธุ์ได้ ประกอบ
แหล่งที่พบ:ป่าชุมชนเขาวง
ข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติม:-
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ได้:ทุกฤดู
แหล่งที่มาของข้อมูล:-
คำช่วยค้นหา(keyword):-
ผู้บันทึกข้อมูล:วิลาวัณย์ เชื้อลิ้นฟ้า
วันที่บันทึกข้อมูล:7/4/2010 10:54:00 AM
วันที่แก้ไขล่าสุด:1/5/2011 2:42:36 PM
จำนวน view:2536 ครั้ง
สถานะการตรวจสอบ:ยังไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง

รูปภาพ:




^ ไปบนสุด