ทรัพยากรชีวภาพพืช

ดอกอัญชัน

ชื่อท้องถิ่น:ดอกอัญชัน
ชื่อสามัญ:Asian pigeonwings
ชื่อวิทยาศาสตร์:Clitoria ternatea L
ชื่อวงศ์:Fabaceae
ลักษณะวิสัย/ประเภท:ไม้เถา
ลักษณะพืช:

ต้น       อัญชันเป็นพันธุ์ไม้เลื้อยล้มลุกขนาดเล็ก มีเถาขนาดเล็กและอ่น แต่ก้สามารถเลื้อยไปได้ไกลถึง
               20 ฟุต ลักษณะเถาจะค่อนข้างกลม สีเขียวแต่หากเถาแก็จะเป็นสีน้ำตาล ตามลำต้นจะมีขนนุ่ม ๆ
               ปกคลุมโดยทั่วไป

ใบ        ใบของอัญชัด มีลักษณะเป็นช่อ มีใบย่อยรูปไข่ 5-7 ใบ ใบเล็กและค่อนข้างบาง รูปใบเกือบจะเป็น
                ทรงกลม ออกใบรวามเป็นแผงสลับกันไปตามข้อต้น

ดอก      
ดอกอัญชันจะเป็นดอกเดี่ยว และจะออกดอกเป็นช่อตามปลายยอดช่อหนึ่งจะมีดอก 2.4 ดอกอัญชัน
                จะมีทั้งชนิดดอกราและดอกซ้อน ดอกมีหลายสี เช่น สีน้ำเงินอมม่วง สีม่วง สีฟ้า สีขาว ลักษณะของ
                ดอกคล้ายดอกถั่วมี 2 กลีบ เมื่อกลีบดอกบานอ้าออกเต็มที่จะมองเห็นลักษณะของดอกคล้ายดอกถั่ว
                มี 2 กลีบ เมื่อกลีบดอกบานอ้าออกเต็มที่ จะมองเห็นลักษณะคล้ายกาบหอย หรือปีกผีเสื้อ เมื่อดอก
                โรยก็จะติดฝัก 
         

ปริมาณที่พบ:น้อย
การขยายพันธุ์:ใช้เมล็ด
อธิบายวิธีการเพาะ/ขยายพันธุ์:ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด
การใช้ประโยชน์/ส่วนที่นำไปใช้ประโยชน์:ดอกอัญชัน ดอกใช้แต่งสีน้ำเงินและสีม่วงให้กับอาหารต่างๆ เช่น ขนมช่อม่วง ขนมเรไร ขนมชั้น เป็นต้น เวลาคั้น จะมีสีน้ำเงินเข้ม ถ้าต้องการสีม่วง ให้หยอน้ำมะพร้าวลงไปเล็กน้อย สรรพคุณน้ำดอกอัญชันคือ มีเบต้าแคโรทีนสูง เป็นตัว แอนติออกซิแดนท์ ช่วยต่อต้านสารก่อมะเร็ง

ส่วนที่ใช้ 

ดอก เมล็ด ใบ ราก 

ส่วนประกอบ 

มีสารอดีโนซีน (adenosine) สารแอฟเซลิน (afzelin) 

สารอปาราจิติน (aparajitin) กรดอราไชดิก (arachidic acid)

สารแอสตรากาลิน (astragalin)

กรดชินนามิกไฮดรอกซี (cinnamic acid, 4-hydroxy)

สารเคอร์เซติน (quercetin) และสารซิโตสเตอรอล เป็นต้น

ดอกมีสารแอนโทไซอานิน 

สรรพคุณและวิธีใช้ 

ดอก 

รักษาอาการผมร่วง แก้ฟกช้ำบวม ใช้ผสมอาหารให้สีม่วง 

เช่น ข้าวดอกอัญชัน ขนมดอกอัญชัน เป็นต้น 

เมล็ด 

เป็นยาระบาย 

ใบและราก 

อัญชันชนิดขาวใช้เป็นยาขับปัสสาวะและยาระบาย 

ชนิดม่วงแก้ตาฟางและตาแฉะ

ประโยชน์ที่ร่างกายจะได้รับจากดอกอัญชันมีหลายประการดังนี้

๑. เป็นเครื่องดื่มดับกระหาย
มีสารแอนโธไซยานิน มีฤทธิ์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ เสริมภูมิต้านทาน

๒. ใช้เป็นสีผสมอาหาร โดยเฉพาะในขนมไทย เช่น ขนมชั้น ขนมน้ำดอกไม้

๓. สารแอนโธไซยานิน มีอยู่มากในดอกอัญชัน มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เช่น ช่วยเพิ่มความสามารถในการมองเห็น เนื่องจากสารตัวนี้จะไปเพิ่มการไหลเวียนในหลอดเลือดเล็ก ๆ เช่น หลอดเลือดส่วนปลาย ทำให้กลไกที่ทำงานเกี่ยวกับการมองเห็นแข็งแรงขึ้น เพราะมีเลือดไหลเวียนมาเลี้ยงมากขึ้น ในขณะนี้ก็มีการศึกษาวิจัยทางคลินิก เกี่ยวกับความสามารถของแอนโธไซยานิน ในการเพิ่มประสิทธิภาพของดวงตา เช่น ตาเสื่อมจากโรคเบาหวาน โรคต้อหิน โรคต้อกระจก เป็นต้น
แหล่งที่พบ:-
ข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติม:


อัญชันฬนวรรณคดี


ในสมัยก่อนหญิงสาวมักนำอัญชันมาเขียนคิ้วให้ดำขลับ ซึ่ง นิราศธารโศก และ มหาชาติคำหลวง ได้เปรียบเทียบคิ้วหญิงนั้นงามราวดอกอัญชัน
ดอกอัญชัน จัดเป็นเครื่องสำอางของสาวสวยในสมัยโบราณ หรืออดีตกาล...
โดยสาว ๆ จะนำมาใช้เขียนคิ้วให้เข้ม ๆ หรือหากเด็กคนที่ผมบาง ผู้เฒ่าผู้แก่ ก็จะนำดอกอัญชันมาขยี้บนหนังศีรษะจนเป็นน้ำสีน้ำเงิน  เพราะเชื่อกันว่า น้ำจากดอกอัญชันจะทำให้เส้นผมดกดำได้ ความเชื่อนี้สามารถเชื่อถือได้ค่ะ   เพราะในดอกอัญชันมีสารแอนโทรไซยานิน  ซึ่งมีคุณสมบัติเพิ่มการไหลเวียนของเลือดในหลอดเล็ก ๆ ทำให้เลือดไปเลี้ยงรากผมมากขึ้น
      สารแอนโทรไซยานินนี้ จะพบในผลไม้และดอกไม้ที่มีสีน้ำเงิน สีแดง หรือสีม่วง ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระจากธรรมชาติ โดยที่พืชจะสร้างสารนี้ขึ้นมาเพื่อป้องกันดอกหรือผลตัวเองจากแสงแดดหรือโรคภัย

ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ได้:-
แหล่งที่มาของข้อมูล:-
คำช่วยค้นหา(keyword):-
ผู้บันทึกข้อมูล:ศิริพร บุญรักษา
วันที่บันทึกข้อมูล:7/4/2010 8:33:56 AM
วันที่แก้ไขล่าสุด:7/4/2010 9:05:05 AM
จำนวน view:2623 ครั้ง
สถานะการตรวจสอบ:ยังไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง

รูปภาพ:




^ ไปบนสุด