ทรัพยากรชีวภาพพืช

ต้นชะมวง

ชื่อท้องถิ่น:ต้นชะมวง
ชื่อสามัญ:-
ชื่อวิทยาศาสตร์:(Garcinia cowa Roxb)
ชื่อวงศ์:GUTTTIFERACEAE
ลักษณะวิสัย/ประเภท:ไม้ยืนต้น
ลักษณะพืช:
  ใบชะมวงจากต้นชะมวง หรือที่ทางปักษ์ใต้เราเรียกว่า ต้นส้มมวง ถือเป็นไม้ไทยใกล้มือที่คนท้องถิ่นแถบภาคตะวันออกแถวเมืองจันทร์ไปจนถึงตราดและแถวปักษ์ใต้บ้านเรา นิยมเก็บยอดและใบอ่อนมาปรุงอาหารประเภทต้มส้ม แกงส้ม โดยต้มกับกระดูกหมู กระดูกวัว หรือซี่โครงหมู ที่เรียกกันว่า ซี่โครงหมูต้มใบชะมวง สำหรับที่เป็นอาหารขึ้นโต๊ะในเมนูอาหารรสเด็ดที่รู้จักกันดีก็คือ แกงกะทิใบชะมวง นะคะ ทั้งนี้ก็เพราะจะได้ รสชาติเปรี้ยวกลมกล่อมไปอีกรูปแบบหนึ่งค่ะ
 
ต้นชะมวงหรือต้นส้มมวงมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า การ์ซิเนีย โคว่า (Garcinia cowa Roxb) ลักษณะของต้นชะมวงและต้นมะดันมีความคล้ายกัน เพราะต้นไม้ 2 ชนิดนี้ มีรากเหง้าเหล่ากออยู่ในวงศ์กัททิฟเฟอราซี้ (Guttifferacae) เหมือนกัน แต่ถ้าหากเป็นคนช่างสังเกตจะเห็นว่า ส้มมวงหรือต้นชะมวง มีรูปทรงใบ ข้อ และผล ที่มีรสเปรี้ยวเหมือนกับมะดันก็จริง แต่ต้นมะดันจะมีลำต้นค่อนข้างเตี้ย ไม่ใหญ่โต ชอบขึ้นตามดินจืดทั่วไป ส่วนต้นชะมวงจะมีลำต้นค่อนข้างใหญ่โต ต้นสูง ชอบขึ้นตามดินน้ำเค็มถึงดินกร่อยชายทะเล ที่มีความชื้นพอเหมาะ เช่นที่แปดริ้ว จันทบุรี และตราดค่ะ
 
  ลักษณะโดยทั่วไปของต้นชะมวงหรือต้นส้มมวง จัดเป็นไม้ป่าประเภทยืนต้นขนาดใหญ่ สูงประมาณ 15-20 เมตร ลำต้นโตขนาด คนพอโอบโคนต้นมิด ส่วนใหญ่ลำต้นจะเปราค่อนข้างตรงและสูงชะลูด เปลือกต้นมีลักษณะแข็งผิวสีน้ำตาลไหม้ปนเทา กระพี้มีสีเหลือง มีเสี้ยนยาวละเอียด ค่อนข้างเหนียว ทนทาน แก่นสีน้ำตาลไหม้ แข็งเหนียว ถ้าถากเปลือกออกมาจะ มีกลิ่นเปรี้ยวอ่อนๆ โชยออกมา ค่ะ ใบของต้นส้มมวงเป็นใบเดี่ยว ออกสลับคล้ายกับใบมะดัน รูปทรงใบหอกรียาว โคนและปลายแหลม ยาวประมาณ 10-15 ซม. ใบหนาค่อนข้างแข็งเป็นมันนะคะ ส่วนยอดอ่อนจะมีสีน้ำตาลแดง ใต้ใบจะมีสีนวลจางกว่า สำหรับลักษณะดอก ดอกจะมีขนาดเล็ก กลีบดอกค่อนข้างแข็ง มีสีเหลืองอ่อน ซึ่งเมื่อดอกบานจะมีกลิ่นหอมระรวย และเมื่อดอกได้รับการผสม จะกลายเป็นผล ผลของต้นส้มมวง มีลักษณะกลมมองดูคล้ายลูกมังคุด เนื้อผลมีสีขาวค่อนข้างเปรี้ยว ภายในมีเมล็ดค่อนข้างแข็งแยกออก 2 ซีก เมล็ดนี้สามารถเจริญไปเป็นต้นได้ค่ะ บางคนจะเก็บเอาลูกชะมวงมาหั่นตากแดดให้แห้งเพื่อเก็บเอาไว้ใส่แกงส้ม เหมือนกับการเก็บมะขามเปียก เพราะสามารถจะเก็บเอาไว้ได้นานๆค่ะ
 
  ต้นส้มมวงใช่ว่าจะมีคุณค่าเพียงใช้ประกอบอาหารเพื่อให้อาหารอร่อยเท่านั้นนะคะ แต่ยังมีคุณประโยชน์ต่อร่างกายอีกด้วยค่ะ เพราะไม่ว่าจะเป็น ใบ หรือผล ต่างก็มีกรดช่วยในการระบายท้อง คนที่มีอาการท้องผูกถ่ายยากเย็นลองรับประทานอาหารที่ใส่ใบส้มมวงลงไปเป็นประจำ จะช่วยให้ผู้นั้นระบายง่าย ถ่ายคล่องขึ้นค่ะ นอกจากนี้แล้วนี้ทั้งใบและผลยังช่วยกัดฟอกเสมหะในลำคอ
ปริมาณที่พบ:มาก
การขยายพันธุ์:ใช้กิ่ง/ลำต้น
อธิบายวิธีการเพาะ/ขยายพันธุ์:
การใช้ประโยชน์/ส่วนที่นำไปใช้ประโยชน์:ใช้ใบประกอบอาหาร
แหล่งที่พบ:-
ข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติม:
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ได้:ตลอดปี
แหล่งที่มาของข้อมูล:-
คำช่วยค้นหา(keyword):-
ผู้บันทึกข้อมูล:พนิดา จตุรัส
วันที่บันทึกข้อมูล:7/3/2010 7:31:25 PM
วันที่แก้ไขล่าสุด:12/19/2010 1:36:32 PM
จำนวน view:3740 ครั้ง
สถานะการตรวจสอบ:ยังไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง

รูปภาพ:




^ ไปบนสุด