ทรัพยากรชีวภาพพืช

ยาหัวข้อ หัวยาข้าวเย็น

ชื่อท้องถิ่น:ยาหัวข้อ หัวยาข้าวเย็น
ชื่อสามัญ:หัวยาข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นใต้
ชื่อวิทยาศาสตร์:Smilax corbularia Kunth. และ Smilax microchina T. koyama
ชื่อวงศ์:Smilaceae
ลักษณะวิสัย/ประเภท:ไม้เลื้อย
ลักษณะพืช:ลักษณะทั่วไป เป็นไม้เลื้อยลงหัว  ใบคล้ายใบกลอย หัวมีสีน้ำตาลอ่อน ข้าวเย็นเหนือข้าวเย็นใต้มักเกิดคู่กัน
หมอพื้นบ้านของไทยจะใช้ ข้าวเย็นโคกแทน คนอีสานเรียกข้าวเย็นโคกว่า "ยาหัว" หรือ "หัวยาข้าวเย็นโคก" มีขึ้นทั่วไปตามป่าชุมชนหัวไร่ปลายนา
ยาหัวยังแบ่งออกเป็น ข้าวเย็นโคกแดงใช้แทนข้าวเย็นโคกเหนือ และข้าวเย็นโคกขาวใช้แทนข้าวเย็นโคกใต้

ข้าวเย็นเหนือ ชื่อสามัญคือ Smilax.ชื่อพฤษศาสตร์ คือ Smilax corbularia Kunth. ชื่ออื่นๆ คือ หัวยาข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นโคกแดง, ยาหัวข้อ, ค้อนกระแต, หัวยาจีนปักษ์เหนือ, เสี้ยมโถ่ฮก, หัวข้าวเย็นวอก

ข้าวเย็นใต้ ชื่อสามัญคือ Smilax.ชื่อพฤษศาสตร์ คือ Smilax microchina T. koyamaชื่อวงศ์ คือ .ชื่ออื่นๆ คือ ข้าวเย็นโคกขาว, ยาหัวข้อ, หัวยาจีนปักใต้, เตียวโถ่ฮกทั้งข้าวเย็นเหนือ และ ข้าวเย็นใต้ นิยมใช้คู่กัน เรียกว่า ข้าวเย็นทั้งสอง
ปริมาณที่พบ:น้อย
การขยายพันธุ์:ใช้หัว/เหง้า/หน่อ
อธิบายวิธีการเพาะ/ขยายพันธุ์:-
การใช้ประโยชน์/ส่วนที่นำไปใช้ประโยชน์:ข้าวเย็นทั้งสอง มีสรรพคุณ เหมือนกัน คือ แก้พยาธิในท้อง, แก้กามโรค, แก้ปัสสาวะและเส้นเอ็นพิการ, แก้น้ำเหลืองเสีย, แก้ร้อนในกระหายน้ำ, แก้พุพองผื่นคัน, รักษาริดสีดวงทวารจากการสืบค้นไม่พบว่า สมุนไพรที่ผู้ป่วยใช้มีฤทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับการลดระดับน้ำตาลในเลือด จึงไม่เหมาะจะใช้ลดระดับน้ำตาลในเลือดสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
สรรพคุณ
หัวเข้ายาแก้ผิดกระบูน แก้ประดง แก้คุดทะราด น้ำเหลืองเสีย แผลฝี แผลเน่าเปื่อย ใช้เป็นยาแก้อักเสบ

ตำรับยาอีสานที่ใช้
ยาขี้โม้( เป็นภาษาอีสานน่าจะหมายถึงโรคกามโรค )
ขนานที่หนึ่ง ให้เอายาหัวหนัก 3 ฮ้อย ฮากหญ้าคา 3 ฮ้อย ฮากไม้ไผ่บ้าน 3 ฮ้อย ฮากพร้าวไฟ 3 ฮ้อย สารโด่เด 3 ฮ้อย ต้มกินดีแล
ขนานที่สอง เอาดูกชั่ง 1 ฮากหญ้าคา 3 ฮ้อย เขากวาง 5 บาท ต้มกินดีแล
ขนานที่สาม เอาต้นมูก 1 หัวข่า 1 ต้นตากวาง 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ชั่งเอาอย่างละถ่อกัน ส่วนต้นตากวางนั้นให้เอาน้อยกว่าหมู่ ต้มกินดีแล
หมายเหตุ เวลาจะต้มยานี้ให้แต่งเครื่องดังนี้
ซวย 2 ซวย ใส่ปากหม้อ
หมากคำหนึ่ง
เทียน 4 คู่
เหล้าก้อง ไข่หน่วย
เงิน 1 บาท เครื่องทั้งหมดนี้ ให้เอาบูชาไว้นำก้อนเส้าและเวลาดังไฟต้มนั้น บ่ให้เปลี่ยนต้นฟืนเบื้องใดไว้เบื้องนั้นแล
ยาขี้โม้เข้าเอ็นเข้ากระดูก ให้เอาหัวขิงแดง 1 ข่าโคม 1 ยาหัว 1 อ้อยดำ 1 ข้าวจ้าว 1 เอาอย่างละถ่อกันต้มกินดีแล
ยาขี้โม้ค้าง ให้เอาต้นตีนนก 1 เครือหมากร่าง 1 ยาหัว 1 ต้มกินดีแล อีกขนานหนึ่ง เอาต้นเสียวน้อย 1 แก่นส้มโฮง 1 หัวข่าป่า 1 หัวข่าบ้าน 1 แก่นตากวาง 1 น้ำตาล ่ 1 ยาหัว 1 ให้เอาพอสมควรต้มกิน ดีแล

ตำรับอีสานแก้มะเร็ง

ใช้หัวข้าวเย็นโคกชนิดขาวและแดง ลำต้นส้มกุ้ง เปลือกต้นสะเดาช้างและลำต้นขมิ้นเครือ ต้มน้ำดื่มแก้มะเร็ง ผสมลำต้นขี้เหล็กและลำต้นหนามหัน ต้มน้ำดื่มแก้มะเร็ง รักษากามโรค ผสมรากเล็บเหยี่ยวและรากทองพันชั่ง ต้มน้ำดื่ม รักษาแผลเรื้อรัง

ตำรับภาคกลางแก้มะเร็ง ใช้รากฆ้อนกระแต หัวข้าวเย็นเหนือ ผสมลำต้นและใบทองพันชั่ง ลำต้นหรือรากเถาวัลย์ยั้ง ลำต้นข่อยน้ำ และลำต้นหรือรากขันทองพยาบาท ต้มน้ำดื่มแก้มะเร็ง

อีกตำรับของพ่อหมอขาว ขมวดทรัพย์ 20 ม.5 บ้านห้วยวังปลา ต.ศรีธาตุ อ.ศรีธาตุ จ.อุดรธานี เป็นตัวยาแก้โรคกระเพาะอาหาร ประกอบด้วยยาหัวต้น (ข้าวเหนียวเหนือ) ,ยาหัวค้อนกระแต (ข้าวเหนียวใต้) , รากหิ่งโห่ ว่านพระอินทร์ , หัวสับปะรด (ราก) ,ผักชีช้าง นำสมุนไพรทั้งหมดนี้มาตากแดดให้แห้ง และเลือกเอาสมุนไพรจำนวนเท่าๆกันมามัดรวมกันแล้วต้มดื่ม เช้า-เย็น

แหล่งที่พบ:ป่าชุมชนเขาวง
ข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติม:-
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ได้:-
แหล่งที่มาของข้อมูล:http://thaiforestherb.blogspot.com/2009/10/blog-post.html
คำช่วยค้นหา(keyword): หัวยาต้น, หัวยาข้าวเย็น, ยาหัวข้อ
ผู้บันทึกข้อมูล:ฉันท์ฐิตา ธีระวรรณ
วันที่บันทึกข้อมูล:1/17/2012 3:26:12 PM
วันที่แก้ไขล่าสุด:1/17/2012 3:28:04 PM
จำนวน view:4907 ครั้ง
สถานะการตรวจสอบ:ยังไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง

รูปภาพ:






^ ไปบนสุด