ทรัพยากรชีวภาพพืช

ตะลุมปุ่มเป้า / ว่านกลิ้งกลางดง / เฒ่าหนังหยาบ

ชื่อท้องถิ่น:ตะลุมปุ่มเป้า / ว่านกลิ้งกลางดง / เฒ่าหนังหยาบ
ชื่อสามัญ:ตะลุมปุ่มเป้า
ชื่อวิทยาศาสตร์:Dioscorea bulbifera L.
ชื่อวงศ์:Dioscoreaceae
ลักษณะวิสัย/ประเภท:ไม้เลื้อย
ลักษณะพืช:เป็นไม้เลื้อยหัวใต้ดินสามารถแตกหัวย่อยตามข้อลำต้นได้ พบเห็นได้ทั่วไป ครั้งแรกเห็นที่เขาหินปูนเขตอำเภอปากช่องมันกลิ้งลงมาจากเขาแล้วพระท่านเก็บๆมากิองไว้เลยขอท่านมาเพาะพันธุ์ไว้ที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา ต่อมาไปเจออีกครั้งที่อุทยานแห่งชาติทับลานเขตอำเภอเสิงสางเก็บรูปได้ไม่ชัดอยู่บนต้นไม้สูง หลังจากนั้นเดินป่าเที่ยวไหนก้อจะเจอแทบทุกป่า เก็บเอาไปวางไว้ใต้ต้นมะม่วงโชคอนันต์บ้านแม่ที่เขาภูแลนคาจังหวัดชัยภูมิมันเลื้อยขึ้นต้นมะม่วงใบใหญ่เป็นฟุต ช่วงปีใหม่กลับไปเยี่ยมแม่ แม่บ่นว่าไม่รู้เด็กขวางก้อนอะไรเข้ามาในรั้วเต็มไปหมด เดินไปดูเป็นหัวกลิ้งกลางดงกลิ้งตามลานปูนเกลื่อนบ้าน บางหัวกลิ้งไปไกลมาก เก็บทั้งหัวเล็กหัวใหญ่ได้มาเกือบยี่สิบหัวจากต้นแม่ต้นเดียว แม่เริ่มกังวลอย่าปลูกเพิ่มนะแค่นี้ก้อเยอะแล้ว ก่อนหน้าฝนคงต้องอพยพหัวกลิ้งกลางดงมาย้ายที่ปลูกใหม่ ใครสนใจก้อส่งที่อยู่มาแบ่ง ๆกันไปขยายพันธุ์ไว้ให้ลุกหลานเราดู
ปริมาณที่พบ:น้อย
การขยายพันธุ์:ใช้หัว/เหง้า/หน่อ
อธิบายวิธีการเพาะ/ขยายพันธุ์:หัวของกลิ้งกลางดงที่ใช้ขยายพันธ์แค่เก็บลูกที่กลิ้งตกอยู่ตามพื้นดินวางๆไว้ตามโคนต้นไม้ถึงเวลาหน้าฝนเค้าจะงอกเป็นต้นเลื้อยขึ้นมาให้เห็น ปลุกง่ายจนเหมือนไม่ได้ปลูกแค่วางทิ้งๆไว้ตามโคนต้นไม้เลือกต้นไม้สูงๆน่าจะดีกว่าเค้าจะได้มีที่เลื้อยพันไปยาวๆ ขึ้นต้นไม้ใหญ่ใบไม่ดกไม่รบกวนไม้หลักนัก
การใช้ประโยชน์/ส่วนที่นำไปใช้ประโยชน์:

สรรพคุณ

  • เป็นยาทางด้านแก้อาการฟกช้ำ ดำเขียว ที่เกิดจากอาการช้ำภายใน  แก้อาการปวดเข่าปวดเอว ปวดขา
  • นำหัวมาฝนกับว่านเพชรหึงใช้น้ำซาวข้าวเป็นกระสายยา ใช้กินและทาแก้โรคฝีกาฬและระงับพิษร้อนเย็นได้
  • ด้านอิทธิฤทธิ์  โบราณใช้ผสมกับพระเครื่องโบราณเป็นพระว่าน ใช้ในทางคงกระพันชาตรี  แคล้วคลาด พกติดตัวมีโชคลาภ



    วิธีใช้
     
  • ทางยา ให้ใช้ผล นำมาฝานบางๆ ต้มเคี่ยวในกาน้ำร้อน จากน้ำ  ๑  ส่วน จนเหลือราวประมาณ ๓/๔ ส่วน
  • ทางแคล้วคลาด นำผลมาติดตัวพร้อมบริกรรมพุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ(ส่วนเทคนิคนั้นก็เอาติดตัวยามเข้าป่า เข้าดง)

     
แหล่งที่พบ:ป่าชุมชนบ้านโนนหินผึ้ง ต.ดงบัง อ.ประจันตคาม จ.ปราจีนบุรี
ข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติม:เป็นว่าน ๑๐๘ แนวอิทธิฤทธิ์ ว่านนี้มีชื่อเรียกหลายประการตามมุขปาฐะ โบราณกาลเก่าก่อนได้บอกเอาไว้ ชื่อเรียก คือ ว่านกลิ้งกลางดง หรือ ตาเฒ่าหนังหยาบ หรือ ตะลุมปุมเป้า
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ได้:-
แหล่งที่มาของข้อมูล:http://www.gotoknow.org/blog/mujjalin2/427634
คำช่วยค้นหา(keyword): ว่านกลิ้งกลางดง, /, เฒ่าหนังหยาบ, /, ตะลุมปุ่มเป้า,
ผู้บันทึกข้อมูล:มะลิวัลย์ ชื่นอารมย์
วันที่บันทึกข้อมูล:8/14/2011 2:24:16 AM
วันที่แก้ไขล่าสุด:8/14/2011 2:25:44 AM
จำนวน view:2150 ครั้ง
สถานะการตรวจสอบ:ยังไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง

รูปภาพ:







^ ไปบนสุด