ทรัพยากรชีวภาพพืช

ตาลโตนด , ลูกโนด (ภาคใต้)

ชื่อท้องถิ่น:ตาลโตนด , ลูกโนด (ภาคใต้)
ชื่อสามัญ:Palmyra Palm
ชื่อวิทยาศาสตร์:Borasas flabellifer L.
ชื่อวงศ์:Borassas
ลักษณะวิสัย/ประเภท:ไม้ยืนต้น
ลักษณะพืช:ลำต้น   ใช้ในการก่อสร้าง เช่น ทำรอดและฟาก ทำเฟอร์นิเจอร์ ทำรางอาหารสัตว์ และใช้เป็นเชื้อเพลิง เป็นต้น ในการนำต้นตาลมาใช้มีองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่นำมาใช้คือ การคัดเลือกต้นตาลจะคัดเลือกต้นตาลที่แก่ มีอายุ มากกว่า 50 ปีขึ้น ไปลักษณะเนื้อไม้ซึ่งจะมีทั้งเกรดดีและเกรดไม่ดี ตามลักษณะดินที่ปลูกต้นตาลนั้น หากเป็นดินทรายปนหิน ไม้ตาลจะแกร่งมาก หากเป็นดินในที่ลุ่ม เนื้อไม้จะซุยเพราะไม้ตาลจะอมน้ำ
        ราก    ใช้ต้มกินแก้โรคตานขโมย
        ทางตาล  ใช้ทำรั้วบ้าน ทำคอกสัตว์ ทำเชื้อเพลิง และงานหัตถกรรมจักสานงานฝีมือเช่นกระป๋า หมวก ภูมิปัญญาที่ได้จากการนำทางตาลมาใช้ คือ นำเอาส่วนที่เป็นโคนทางตาล ตาลซึ่งมีใยตาลซึ่งมีความแข็งแรงและสวยงามนำมาใช้ประดิษฐ์เป็นงานหัตถกรรมจักสาน และมีการพัฒนาจากภูมิปัญญาดั้งเดิมให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตปัจจุบัน
        ใบตาล   ใช้มุงหลังคา กั้นเป็นฝาในสิ่งก่อสร้างที่ไม่ถาวร เย็บเป็นกระแชงกันฝน ใช้ทำแว่นสำหรับทำน้ำตาลแว่น ใช้เย็บทำหมวก ทำลิ้นปี่ ทำของใช้ ของเกเล่น และใช้ทำเชื้อเพลิง
        ช่อดอกตัวผู้   ใช้ผลิตน้ำตาล โยใช้ภูมิปัญญาในการนวด คาบเพื่อให้ได้มาซึ่งน้ำตาล และนำมาใช้ประโยชน์ในการทำอาหารและครื่อดื่ม เช่น น้ำตาลแว่น นำส้มโหนดและน้ำหวาก นอกจากนั้น ตากแห้งทำเชื้อเพลิง ใช้เป็นส่วนผสมต้มเป็นยาบำรุงกำลัง และใช้กินต่างหมาก
        ผลตาล  ใช้เปลือกหุ้มผลอ่อนปรุงเป็นอาหารได้ทั้งอาหารหวานและอาหรคาวได้หลายอย่าง เช่นจำพวกยำและแกงเลียง คั้นเอาน้ำของผลแก่ใช้ปรุงแต่งกลิ่นขนม ผลตาลแก่ ใช้เป็นอาหารสัตว์ เช่น หมู วัว เปลือกหุ้มผลตาลจากแห้งทำเชื้อเพลิง
        เมล็ด จาว    ใช้บริโภค เมล็ดแก่ใช้เผาถ่าน (
ปริมาณที่พบ:มาก
การขยายพันธุ์:ใช้เมล็ด
อธิบายวิธีการเพาะ/ขยายพันธุ์:-
การใช้ประโยชน์/ส่วนที่นำไปใช้ประโยชน์:ประโยชน์ของต้นตาล ต้นตาลเป็นต้นไม้คู่บ้านคู่เมืองเพชรบุรี ที่แข็งแรงยืนยง สามารถทนแล้ง ทนฝน และกระแสลมร้อนหนาวตามสภาพดินฟ้าอากาศได้เป็นอย่างดี ไม่ต้องบำรุงรักษามากนัก นอกจากต้นตาลจะให้ประโยชน์ในการทำน้ำตาลโตนดแล้ว ส่วนต่าง ๆ ของต้นตาลยังมีประโยชน์ในด้านต่าง ๆ อีก เช่น
ลูกตาล   ตาลตัวเมียจะมีลูกตาลต้องตัดเมื่อยังไม่สุก เพื่อให้ได้เต้าตาลหรือ ลอนตาล ในลูกตาลหรือผลตาล 1 ผล จะมีเต้าตาลประมาณ 2-3 เต้า ภายในเต้าตาลอ่อนนี้มีน้ำขังอยู่ รับประทานได้ทันที หรือนำมาหั่นบาง ๆ ใส่น้ำแข็งไส โรยน้ำหวาน และนมข้น นมสด บางครั้งก็นำไปต้มในน้ำเชื่อม เรียกว่า ลอนตาลลอยแก้ว   ตาลตัวเมียที่กำลังจะมีลูกตาลแต่ยังไม่มีลูกตาลเรียกงว่า งวงตาล
จาวตาล  
เกิดจากผลแก่จัดของต้นตาลตัวเมีย เมื่อผลหล่นลงมาชาวบ้านจะเก็บรวบรวมกองไว้ ต่อมาต้นตาลตัวเมียจะแทงส่วนที่คล้ายรากงอกออกมาลงสู่พื้นดิน เรียกว่า “งอกตาล” ส่วนนี้จะกลายเป็นต้นอ่อนของต้นตาล เมื่อแทงยอดพ้นดินขึ้นมาจะเจริญเติบโตเป็นต้นตาลต่อไป              จาวตาลนิยมนำไปเชื่อมรับประทานเป็นของหวาน ในการนี้ จะต้องใช้ความชำนาญผ่าเอาเปลือกแข็งชั้นนอก ซึ่งเปรียบเสมือนกะลามะพร้าวออกก่อน จากนั้นจะต้องผ่าเอาเปลือกชั้นรอง คือส่วนที่เป็นน้ำเพื่อขัดผิวนอกด้วยใบไผ่ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า ใบซอ เพื่อให้เมือกหรือไคลหมดไปจนขาวสะอาด เมื่อสะเด็ดน้ำแล้ว นำลงกระทะทองเหลืองเชื่อมกับน้ำตาลทาย ต่อไปก็จะได้ “จาวตาลเชื่อม” หรือนิยมเรียกกันว่า “ลูกตาลเชื่อม
ผลตาล      หรือลูกตาลที่ยังไม่แก่จัด ถ้านำเอาส่วนของหัวตาลมาปอกผิวนอกออก แล้วหั่นออกเป็นชิ้นบาง ๆ ก็จะได้หัวตาลอ่อนนำไปปรุงเป็น “แกงคั่วหัวตาล” นับเป็นอาหารที่มีรสอร่อยกลมกล่อม แกงหัวตาลจะทำคล้ายแกงคั่ว มีส่วนผสมของกะทิ กระชาย ปลาย่าง ปลากรอบ หรือกุ้งสด แต่ส่วนใหญ่แกงหัวตาลของชาวเพชรบุรีนิยมใช้เนื้อย่าง หรือเนื้อเค็มหั่นบาง ๆ ผสมลงไปพร้อมกันใส่ใบส้มซ่าแทนใบมะกรูด หรืออาจใช้หอยขมมาแกะเนื้อใส่ผสมลงไปด้วย        หัวตาล นิยมนำไปลอยน้ำตาลใส โดยตัดเฉพาะส่วนหัวลูกตาลที่ค่อนข้างอ่อนร้อยกับเส้นตอกเป็นพวง ประมาณพวงละ 7-10 หัว แล้วนำไปลอยน้ำตาลใสที่กำลังเคี่ยวเดือดพล่านอยู่ในกระทะ เมื่อสุกดีแล้วจึงนำขึ้นเอาไปรับประทานได้   ผิวนอกของลูกตาล เมื่อเอามีดปาดออกชาวบ้านเรียกว่า “พลอมออก” นิยมนำไปเป็นอาหารสำหรับวัว มีกลิ่นยอมและรสออกหวานเล็กน้อย
เมล็ด    เมล็ดตาลสุก ถ้านำไปล้างและฟอกให้สะอาด แล้วนำไปตากแห้งจะมีลักษณะฟูฝอยละเอียดสวยงามคล้ายขนสัตว์ นิยมนำไปเป็นของเล่นสำหรับเด็ก โดยใช้หวี หรือแปรงจัดรูปทรงได้หลายแบบ สมมติว่าคล้ายช่างทำผม หรือตัดย้อมให้เป็นสีต่าง ๆ นับเป็นของเล่นของเด็กผู้หญิงอีกอย่างหนึ่ง
เปลือก      เปลือกแข็ง คือส่วนที่เป็นกะลา หลังจากที่ผ่าเอาจาวตาลออกแล้ว นิยมนำไปทำเชื้อเพลิง เมื่อนำไปเข้าเตาเผาจะได้ถ่านสีดำที่มีเปอร์เซ็นต์ของคาร์บอนสูง ปัจจุบันมีผู้รับซื้อถ่านที่ผลิตได้จากเปลือกแข็งของลูกตาลจำนวนมาก เพื่อเป็นสินค้าส่งออก นอกจากนี้ยังใช้เป็นส่วนประกอบของยาแก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และลดกรดในกระเพาะอีกด้วย          ในส่วนที่เป็นกะลานั้น หากเลือกลูกที่สวยงามมาผ่าครึ่งเป็นสองฝา นำมาขัดเช็ดถูผิวนอกให้สะอาดเกลี้ยงเกลาจนขึ้นเงา เซาะขอบด้านในของฝาหนึ่งกับขอบนอกของอีกฝาหนึ่ง แล้วแต่งขอบด้านนอกและด้านใน ให้สวมปิดเข้ากันได้สนิทดี ก็ใช้แทนตลับหรือกล่องสำหรับเก็บสิ่งของเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น กระดุม เข็ม ใบจาก เส้นยาสูบ
ใบ         ใบตาลและทางตาล สามารถทำเป็นพัด โดยตัดเจียน แล้วเย็บริมขอบให้เข้ารูป หรืออาจคัดเลือกใบตาลอ่อนแล้วรีดให้เรียบ นำมาจักเป็นใบ ๆ แล้วเย็บเป็นพัดใบตาลแบบพับก็ได้ ซึ่งเหมาะที่จะพกติดตัวไปได้ พัดแบบนี้อาจผลิตเพื่อจำหน่ายเป็นของที่ระลึก โดยตกแต่งสีสันให้สวยงาม
ทางตาล        ทางตาล เป็นส่วนของก้านของใบตาล สามารถลอกผิวนอกส่วนที่อยู่ด้านบน เรียกว่า “หน้าตาล” มาฟั่นเป็นเชือกสำหรับผูกวัว ล่ามวัว แม้จะใช้ได้ไม่ทนทานเท่าเชือกที่ทำจากต้นปอหรือต้นเส้ง แต่เหมาะกับการใช้งานที่ต้องตากแดดตากฝน เพราะมีความชุ่มน้ำ ซึ่งหากใช้เชือกที่ทำจากวัสดุอื่นก็จะเปื่อยผุพังเร็ว         ส่วนทางตาลตอนโคน ซึ่งอยู่ติดกับต้นตาลนั้น มีจำนวน 2 แฉก เมื่อทางตาลแก่จัดจนใบแห้งจะร่วงหล่นลงมาเอง ชาวบ้านเรียกส่วนโคนนี้ว่า “ขาตาล” มีลักษณะบางและแบน จึงเหมาะกับการนำมาตัดใช้เป็นคราด หากต่อด้ามหรือทำเป็นกาบก็จะเรียกว่า “กาบตาล” สำหรับกอบสิ่งของที่เป็นกอง เช่น ใช้กอบมูลวัว กอบขี้เถ้า กอบเมล็ดข้าว เป็นต้น           อนึ่ง ขาตาลขณะที่แก่จัดแต่ยังไม่ถึงกับแห้งกรอบ ให้ตัดเฉพาะส่วนที่เป็นขาตาล นำมาทุบด้วยของแข็งหรือสันขวาน จนเส้นใยฟุ้งกระจายดีแล้ว จึงนำแปรงที่ทำจากตะปูแปรงส่วนที่ไม่ต้องการออก จนเหลือแต่เส้นในเป็นเส้นฝอยเรียบวางเรียงเส้นขนานกัน จากนั้นนำไปมัดรวมกันคล้ายมัดวุ้นเส้น หรือเส้นหมี่ แล้วนำไปตากแดดให้แห้งสนิท แล้วมัดรวมเป็นมัดใหญ่เพื่อส่งจำหน่ายร้านรับซื้อ สำหรับเป็นแปรงหยากไย่ หรือทำไม้กวาด
ลำต้น      ลำต้นตาลที่อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป จัดว่าลำต้นแก่พอสมควร สามารถนำเปลือกนอก ซึ่งมีความแข็งและมีเสี้ยนตาล เป็นเส้นสีดำแทรกอยู่ในเนื้อไม้ หากนำมาแปรรูปแล้วจะได้ไม้กระดาน ขนาด 4-6 นิ้ว หรือนำมาประดิษฐ์เป็นเฟอร์นิเจอร์ได้หลายรูปแบบ
แหล่งที่พบ:ชุมชนท่าชะมวง
ข้อมูลอื่นๆเพิ่มเติม:ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ใช้ในการดำรงวิถีชีวิต กับตาลโตนดในคาบสมุทริงพระเป็นประเภทประเภทรูปธรรม สามารถที่จะเห็นเป็นของจริง จับต้องได้ เรียนรู้สืบทอดโดยการศึกษาจากของจริง มีทั้งระดับบุคคล และระดับกลุ่มหรือชุมชน จากการรวมตัวกันเช่นกลุ่มใยตาล กลุ่มน้ำส้มตาลโตนด หรือกลุ่มน้ำตาลแว่น เป็นต้น มีการดำเนินการสืบทอดภูมิปัญญา ทั้ง 4 อำเภอในคาบสมุทรสทิงพะ โดยอำเภอระโนดจะดำเนินการเกี่ยวกับงานจักสานจากใบตาล และยำหัวโหนด อำเภอสทิงพระ และกระแสสินธุ์ จะดำเนินการเกี่ยวกับภูมิปัญญาด้านการทำน้ำตาล ผลิตภัณฑ์ จากไม้ตาล และใยตาล อำเภอสิงหนคร จะพัฒนาเกี่ยวกับภูมิปัญญาด้านการทำน้ำส้มตาลโตนด โยแต่ละท้องที่ดังกล่าวมีการพัฒนารูปแบบของภูมิปัญญาให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม สถานการณ์ และความเป็นอยู่ทางด้านสังคม เศรษฐกิจ เช่น การพัฒนาผลิตภัณฑ์จกใยตาลจากที่ใช้ในครัวเรือนมีการพัฒนาให้มีความสวยงาม แข็งแรง จนสามารถน้ำไปขายในต่างประเทศได้ สำหรับน้ำสมตาลโตนดก็พัฒนาให้สามารถที่จะเก็บรักษาไว้ให้นานขึ้น แต่ดำรงไว้ซึ่งรสชาดที่เป็นส้มตาลโตนด ซึ่งการปรับใช้ในชีวิตประจำวันจากการผลิตเพื่อการใช้สอยเองเป็นการผลิตเพื่อขาย จะได้เป็นการช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจที่มีการแข่งขันในปัจจุบัน


ตาลโตนดสัมพันธ์กับวิถีชีวิต ของคนในคาบสมุทรสทิงพระทุกพื้นที่ ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้สั่งสมมาจึงมีคุณค่าในการดำรงชีพจนถึงปัจจุบัน และควรมีการส่งเสริมวิถีชีวิตอาชีพตาลโตนดให้เป็นแหล่งศึกษาดูงาน และควรเพื่อให้เยาวชนในและนอกโรงเรียนได้ศึกษาเพื่อให้มีความรู้ในการทำอาชีพตาลโตนดเพื่อให้รักษาภูมิปัญญาวิถีตาลโตนดไว้สืบไป
ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ได้:ตลอดปี
แหล่งที่มาของข้อมูล:สัมภาษณ์
คำช่วยค้นหา(keyword): สรรพคุณสมุนไพร
ผู้บันทึกข้อมูล:อนงค์นาฏ ศรีบุญแก้ว
วันที่บันทึกข้อมูล:4/10/2011 3:00:46 AM
วันที่แก้ไขล่าสุด:4/10/2011 3:04:57 AM
จำนวน view:1977 ครั้ง
สถานะการตรวจสอบ:ยังไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง

รูปภาพ:






^ ไปบนสุด