สาระน่ารู้

16 พฤษภาคม 2561

18

ข่อย (toothbrush tree)

  • ข่อยมีถิ่นกำเนิดแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงกลาง สูง 5-15 เมตร ลำต้นค่อนข้างคดงอ เป็นปุ่มปม รูปทรงพุ่มกลม แน่นทึบใบเล็กหนาแข็ง และสาก ออกดอกเล็กๆ สีเหลืองขาว ผลคล้ายเมล็ดพริกไทย พบทั่วไปในที่ราบในป่าเบญจพรรณแล้งจนถึงแล้งทั่วไป ในต่างประเทศพบในลาว พม่า เขมร


  • ข่อยเป็นพืชที่คนไทยรู้จักกันดีเพราะถือเป็นแปรงสีฟันในยุคเริ่มแรกของคนไทย ดังชื่อทางการค้าของข่อย ที่ว่า Siamese rough bush Tooth brush tree ยาสีฟันสมุนไพรในปัจจุบันคงใช้ข่อยเป็นส่วนประกอบหลัก เนื่องจากสรรพคุณอันยอดเยี่ยมในการดูแลรักษาเหงือกและฟัน


  • ข่อยยังใช้เป็นสมุนไพรพื้นบ้านรักษาอาการต่างๆ สมัยโบราณนิยมนำมาก่อสร้างเพราะเป็นไม้เนื้ออ่อนและไม่ทนทาน แต่นิยมปลูกต้นข่อยเป็นแนวกันลม ป้องกันการพังทลายของหน้าดิน ให้ความร่มรื่น หรือนำมาปลูกเป็นต้นไม้ดัดไม้แคระของไทยมาแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน


ความเชื่อที่เกี่ยวข้อง


  • คนไทยโบราณเชื่อว่าการปลูกต้นข่อยในบริเวณบ้านจะช่วยให้เกิดความมั่นคงและป้องกันภัยจากภายนอก เนื่องจากข่อยเป็นต้นไม้ที่มีโครงร่างแข็งแรง ดังที่กล่าวไว้ตอนต้นว่านิยมปลูกไว้กันลม ตำแหน่งที่ควรปลูกข่อยคือทิศตะวันออก และควรปลูกในวันเสาร์